اصول طراحی زمین بازی در فضای باز مهد کودک

اصول طراحی زمین بازی در فضای باز مهد کودک

احتمالا هیچ یک از جنبه های محیط زندگی کودکی در سال های اولیه به اندازه جلوه های زمین بازی در فضای باز از یک برنامه تا برنامه دیگر با یکدیگر متفاوت نیست و پاره ای از مهد کودک ها از فضای طبیعی و سرشار از علفزارها، درختان، گل و گیاه و تجهیزات ویژه زمین بازی برخوردارند که مخصوص کودکان پیش دبستانی طراحی شده است. بعضی دیگر در طراحی زمین بازی در فضای باز به استفاده از محیط های آسفالت شده و تجهیزات ناچیز بسنده می کنند. مهم نیست که چه نوع محیطی را مهیا می کنند، مهم آن است که بتوانید محیطی را ایجاد کنید که کودکان بتوانند از بازی و کار در فضای بیرون از ساختمان و کلاس لذت ببرند.

در این بخش به توصیف ویژگی ها و چگونگی طراحی زمین بازی در فضای باز مهد کودک می پردازیم و نیز راه هایی را نشان می دهیم که بتوانید از آنچه در اختیار دارید حداکثر استفاده را بکنید. همچنین پیشنهادهایی ارائه می کنیم که براساس آن زمین بازی در فضای باز مهد کودک را با استفاده از وسائل قابل انتقال مجهز کنید و از فضایی که در اطرافتان قرار دارند به بهترین وجه استفاده کنید. البته به تمهیدات ایمنی هم در طراحی زمین بازی در فضای باز مهد کودک اشاره ای خواهیم کرد.

فضا و تجهیزات اساسی برای زمین بازی مهد کودک

بهترین راه برای آغاز برنامه ریزی زمین بازی در فضای باز مهد کودک این است که مسئله فضا و تجهیزات موجود در دسترس را مورد توجه قرار دهید: مطلوبیت فضا باید آنگونه باشد که همزمان کلیه کودکان از آن بهره ببرند و برای جست و خیز در آن راحت باشند. در واقع به فضای امنی نیاز دارید که از شلوغی و ترافیک خیابان به دور و فاقد زباله و سیم های برق و وسائل خطر آفرین باشد. ارزیابی کنید که آیا فضای بازی که برای بازی و کار کردن در نظر می گیریرد. معیارهای زیر را داراست:

معیارهای مهم در طراحی زمین بازی در فضای باز مهد کودک

آیا زمین بازی مهد کودک شما ویژگی های زیر را دارد؟

  • چیزی جلو دید کودکان وجود نداشته باشد که از مشاهده مناظر محروم باشند؛
  • دسترسی آسان و سریع به ساختمان اصلی برای استفاده از دستشویی؛
  • منبع آب آشامیدنی و مخزنی از آب برای اتصال شلنگ به آن؛
  • تجهیزات مناسب سن کودکان برای صعود، تاب خوردن و ساختمان سازی؛
  • وسادل انبار کردن مواد مثل جعبه و قوطی یا ساک و کیف؛
  • وجود مواد نرم مثل خاک اره، سنگریزه و شن، پوششی موکت مانند برای نشستن روی تاب برای بازی، سرسره و بالارو و امثال آن؛
  • امکان تامین فضای آفتابی و فضای سایه؛
  • مکان مفروش (سنگفرش) برای سوارکاری، اسکیت، نقاشی یا گچ و دیگر بازی ها؛
  • فضای مسقف و محصور برای استفاده در هوای مرطوب؛
  • فضایی برای بازی یک یا چند کودک روی حصیر، زیر چادر یا خمیه، قایق پارویی قدیمی، لاستیک تراکتور و عروسک بازی، گذاشتن وسائل پیک نیک و امثال آن؛
  • فضای سبز برای پیاده روی، ورجه وورجه، دویدن، جست و خیز و توپ بازی.
  • محلی برای حفاری.

پس از اینکه وسائل موجود را ارزیابی کردید، چنانچه به چیز بیشتری نیاز داشتید تهیه کنید. محیط جذاب زمین بازی مهد کودک امکانات گوناگونی را برای گزینش انواع تجربه ها و چالش ها در اختیار کودکان قرار می دهد. ما نیز برای خلاقیت بخشیدن به زمین بازی در فضای باز مهد کودک موارد زیر را توصیه می کنیم:

  • بازی آب و شن؛
  • اسباب بازی های چرخ دار؛
  • وسائل منقول داخل ساختمان برای حمل به فضای باز؛
  • وسائل بازی های گوناگون مثل: ساختمان سازی، وانمود سازی و…؛
  • وسائل نگهداری و مراقبت از جانوران.

راه اصولی برای به حداکثر رساندن ثمره بخش ها و فضاهای متفاوت کار این است که هریک از اینها به درستی تعریف شوند، الگوهای حمل و نقل و تردد آسان، مشخص و فضاها به خوبی مجهز شوند. چنانچه کارایی بخش های متفاوت زمین بازی ، شفاف سازی و مواد و لوازم جذاب و چشمگیر آماده شود، صدمات به حداقل می رسد و یادگیری ها و سرگرمی ها به حداکثر خواهد رسید.

بازی آب و شن در زمین بازی مهد کودک

آب و شن مواد ایده آلی هستند که از آنها در فضای سبز طبیعت می توان بهره جست به شرط آنکه آشفتگی موجب اختلال در کار نشود. منطقه ای که برای بازی شن و ماسه و آب در زمین بازی و باز مهد کودک در نظر گرفته می شود باید آنقدر وسیع باشد که چندین کودک بتوانند در آن واحد، بدون احساس آشفتگی در آن محوطه بازی کنند.

چنانچه جعبه شن در اختیار ندارید می توانید میز مخصوص بازی شن و ماسه موجود در داخل ساختمان را گاهی به بیرون از ساختمان در زمین بازی، انتقال دهید، یا از تشت یا لگن استفاده کنید. ظرف شن و بازی باید نزدیک مخزن آب مثل شیر آب یا فواره قرار داده شود تا کودکان بتوانند هم با ماسه خیس و هم با ماسه خشک آزمایش کنند و به ویژگی ها و خاصیت های آب پی ببرند. در صورتی که فضای آزاد فاقد مخزن آب است، از سطل، پارچ یا بطری های اسپری (افشان) استفاده کنید یا آب را از طریق لوله یا حوضچه هایی که آب را تخلیه می کنند، عبور دهید.

زمین بازی در فضای باز مهد کودک

در جدول زیر نشان داده شده که چه اقلامی را برای انواع بازی در زمین بازی و فضای بازی مهد کودک می توانید اضافه کنید تا کارهای حفاری، ریخت و پاش، ساخت و ساز، و بازی های نمایشی و بازی با شن و آب به خوبی و راحتی قابل انجام باشد:

  • دلو، سطل، دستگاه های مخلوط کن دسته دار؛
  • ناودان های پلاستیکی؛
  • بیلچه، خاک انداز و پیمانه ها متفاوت اندازه گیری؛
  • قوطی حلبی مخصوص درست کردن دست ساخته های گلوله ای؛
  • پمپ آب یا پمپ شن و وسیله های چرخ دار؛
  • اسباب بازی های کامیون شکل، واگن باری، اتومبیل، ماشین آتش نشانی و ترن (قدیمی)؛
  • آدم ها و جانوران پلاستیکی؛
  • جعبه های مقوایی و بلوک های پلاستیکی کوچک؛
  • اشیاء طبیعی مثل صدف، تکه های کوچک چوب، سنگ و برگ درخت، ترکه؛
  • قیف، لوازم الک کردن؛
  • قابلمه، ماهی تابه، قالب؛
  • نعلبکی و فنجان؛
  • قاشق و پیمانه،
  • تنگ و پارچ های پلاستیکی،
  • فرغون کوچک؛
  • چوب بستنی یخی.

چنانچه محوطه بازی شن و آب در زمین بازی خود در مهد کودک در اختیار دارید، از رعایت مسائل بهداشتی غافل نمانید. به خاطر داشته باشید که اگر منطقه بازی فاقد حفاظ باشد، گربه ها و دیگر جانوران، برای رفع حاجت از گودال های شن بازی استفاده می کنند. برای رفع این مشکل و رعایت بهداشت، پوشش های پلاستیکی یا پارچه ای را در مواقع عدم استفاده از محوطه، روی آن بکشید.

زمین بازی در فضای باز مهد کودک

مسیر اسباب بازی های چرخ دار در زمین بازی مهد کودک

زمین بازی در فضای آزاد مهد کودک عالی ترین محل برای استفاده از سه چرخه، وسائل بزرگ چرخ دار، روروک، واگن و امثال آن است. این وسائل بازی، عضلات و ماهیچه های بزرگ را تقویت می کنند و در ایجاد تعادل و هماهنگی چشم و دست و پا کمک می کنند.

بخشی از زمین بازی مهد کودک که در آن از اسباب بازی های چرخ دار استفاده می شود، باید سفت و محکم باشد. فشار آوردن به اسباب بازی های چرخ دار و مهارت های چون پدال زدن، حفظ تعادل، حرکت آغازین و توقف و دور زدن، وقتی راحت تر صورت می گیرد که روی سطح صاف و محکم انجام شود. در ضمن تهیه کلاه خود برای کودکان را از یاد نبرید.

بازی2 - اصول طراحی زمین بازی در فضای باز مهد کودک

با قرار دادن علائمی چون گچ، فلش (پیکان) و دیگر علائم جاده ای یا گلوله های نارنجی رنگ، می توانید ترافیک کودکان را کنترل کنید. این محوطه با قرار دادن تعدادی از وسائل، می تواند به صورت صحنه نمایش درآید و موجب گسترش فعالیت های گوناگون کودکان شود. برای مثال کودکان می توانند اسباب بازی های چرخ دار را به آمبولانس، ماشین آتش نشانی یا ماشین محموله های پستی تبدیل کنند. برهمین قیاس کودکان را با ابزار و ویائلی آشنا کنید که بتوانند از آنها برای ایجاد ایستگاه بنزین، گاز یا کارواش (ماشین شویی) الهام بگیرند.

 

مقالات مرتبط: 

بازی با شن و ماسه و آب و تاثیرات آن بر رشد و یادگیری کودکان

معیارهای انتخاب و راهنمای چیدمان اسباب بازی ها در پیش از دبستان

بازی برای کودکان ۱ تا ۳ ساله: بیش از ۶۸۰ بازی برای کودکان در مهد و خانه

بازیهای تخیلی کودکان و هر آنچه والدین باید از آن بدانند

انواع تجهیزات بازی کودکان در مهد کودک ها و پارک ها

بازی در فضای باز چگونه موجب تقویت رشد کودکان می شود؟

نظرات