رشد جسمی کودکان صفر تا سه ماهه

رشد جسمی کودکان صفر تا سه ماهه

وقتی صحبت از رشد جسمی کودکان بین صفر تا سه ماه می شود بیشتر صحبت از بازتاب های نخستین نوزاد می شود. نوزاد شما با غرایز و بازتاب های بسیار و حرکات هدفمند نسبتا کمی متولد می شود. سر او لق می زند و دست و پاهایش بی ترتیب خاصی تکان تکان می خورند. مدتی زمان و تجربه برای او لازم است تا یاد بگیرد عضلاتش را چگونه کنترل کند.

وقتی برای اولین بار به نوزادتان نگاه می کنید خواهید دید که او ترجیح می دهد بدنش به همان وضعی که در شکم مادر قرار داشت باشد. او به طور طبیعی بازوانش را نزدیک قفسه سینه نگه می دارد و آرنج هایش را خم می کند. او دستش را مشت کرده و انگشتانش را روی شست جمع کرده است. او زانوهایش را خم کده و ان هایش را به شکم نزدیک کرده است. این کشش عضلات با گذشت چند هفته شل تر خواهد شد. دستانش بازتر خواهند شد و دیگر بازوان و پاهایش را زیاد نزدیک بدن نگه نخواهد داشت. اما در آغاز او مثل یک توپ سفت است.

 

بازتاب های نخستین نوزادتان را ببینید

رشد جسمی کودکان صفر تا سه ماهه

بازتاب های نخستین نوزادان متعدد و متنوعاست. در حقیقت نوزادتان با غرایز و بازتاب های نخستین بسیاری متولد می شود. برخی از این بازتاب ها مانند جستجو و مکیدن به نوزاد کمک می کنند تا بی درنگ بتواند از شیر مادر تغذیه کند. اهمیت بازتاب های دیگر کمتر شناخته شده است ولی مشاهده ی آنها هنوز جالب است.

برنامه ی یر خوردن در وجود نوزادتان نهاده شده است و بدین منظور او مجهز به بازتاب مکیدن است. او نوک پستان یا سرشیشه، انگشت شما، یا شست ودش را می مکد. ممکن است با سونوگرافی رحم او را در حال مکیدن شستش دیده باشید.

 

اگر نوزادتان گرسنه نباشد می توانید انگشتتان را هنگام بی قراری در دهانش بگذارید

اگر نوزادتان گرسنه نباشد می توانید انگشتتان را هنگام بی قراری در دهانش بگذارید تا بمکد و آرام شود. برای این کار یک انگشت سالم و تمیز خود را در دهان نوزاد بگذارید در حالی که قسمت نرم آن به سمت بالا و ناخن آن روی زبان نوزاد قرار گرفته است. اگر با انگشتتان به سقف دهان او ضربه ای وارد کنید نوزاد شروع به مکیدن می کند و انگشتتان را تا اولین بند به درون دهان می کشد. ممکن است از قدرت مکش این موجود کوچک شگفت زده شوید! وقتی که نوزاد در حال مکیدن است باید مقاومت کافی برای بیرون نگه داشتن انگشت شما را به بیرون براند، به آرامی انگشتتان را تکان دهید و دوباره به سقف دهانش ضربه بزنید. این کار معمولاً موجب روع مجدد مکیدن و آرام شدن او می شود.

بازتاب نخستین دیگری که ممکن است توجه شما را جلب کند بازتاب جستجو است. وقتی به گونه ی نوزادتان ضربه بزنید این بازتاب تحریک می شود. به هر گونه اش ضربه بزنید او به همان سمت می چرخد و دهانش را باز می کند و آماده ی گرفتن پستان می شود. مادر می تواند به کمک این بازتاب با تماس انگشت یا نوک پستانش با گونه ی نوزاد وی را به شیر خوردن تحریک کند. نوزاد دهانش را باز می کند، به سمت نوک پستان بر می گردد و آماده ی خوردن شیر می شود.

فرزندتان به بازتاب مکیدن مجهز است که نه تنها در خوردن به کارش می آید بلکه موجب آرامش او نیز می شود. مکیدن سینه مادر، انگشتان، یا پستانک برای کودک تان بسیار آرامش بخش است و به شما کمک می کند تا او را هنگامبی قراری آرام کنید.

 

نکته: از «سردرگمی نوزاد» پرهیز کنید

می توانید با استفاده از پستانک نوزادتان را آرام کنید ولی ما استفاده از آن را در نخستین هفته ی زندگی توصیه نمی کنیم. چون موجب «سردرگمی نوزاد» می شود. این حالت وقتی رخ می دهد که نوزاد بین نوک پستان مادر و نوک پستانک سردرگرم می ماند، در نتیجه رابطه ی مطمئن شیردهی دیرتر شکل می گیرد و احتمالاً کل دوران شیردهی کاهش می یابد. وقتی که نوزادتان خوب شیر می خورد و وزنش بدون مشکلی اضافه می شود (معمولاً حدود هفته های سوم یا چهارم زندگی) می توانید از پستانک استفاده کنید تا حس مکیدن نوزاد ارضا شود.

بازتاب قابل توجه دیگر مورو یا ترساندن نام دارد. وقتی نوزاد بترسد دست و پاهایش را کاملاً باز می کند که پس از مدتی به آرامی به حالت طبیعی بر می گردند. این بازتاب ممکن است با صدا یا حرکت آغاز شود و نوزاد گریه کند. متاسفانه در اغلب موارد بازتاب مورو موجب بیدار شدن نوزاد از خواب می شود. بسیاری از والدین متوجه می شوند که قنداق کردن نوزاد مانع از تکان خوردن دست و پا در این بازتاب می شود و احتمال بیدار شدن نوزاد را کاهش می دهد.

 

بازتاب های نخستین نوزاد، نشانه های سلامت کودک است

رشد جسمی کودکان صفر تا سه ماهه

 

وجود بازتاب های نخستین نوزادان نشانه ای مهم از سلامت دستگاه عصبی نوزاد است. نوزادتان باید هنگام تولد بازناب های نخستین را داشته باشد و با گذشت چند ماه آنها را از دست بدهد. اگر او برخی از بازتاب ها را در زمان تولد نداشته باشد یا در زمان مناسب آنها را از دست نداده باشد، ممکن است پزشکتان معاینات و بررسی های بیشتر را لازم بداند.

بازتاب های نخستین دیگر مربوط به انگشتان دست ها و پاهای نوزاد هستند. بازتاب سفت چسبیدن کف دست و پا به معنی جمع کردن و گرفتن اشیاء با دست یا پا است. اگر انگشتتان را در وسط کف دست یا پای نوزادتان بگذارید او با شست یا انگشتان خود انگشتتان را خواهد گرفت. بازتاب باز کردن دست موجب حرکتی معکوس میشود. با لمس پشت دست نوزاد او انگشت شما را رها می کند و انگشتانش را کاملاً باز می کند. بالاخره، بازتاب گام برداشتن نشانگر نوعی راه رفتن اولیه است. بازوان نوزادتان را گرفته و او را سر پا نگه دارید طوری که کف یک پایش زمین، میز یا ران شما را لمس کند. او پاهایش را به نحوی حرکت می دهد که انگار مشغول راه رفتن است.

انگشت تان را در کف دست فرزندتان بگذارید. او بی درنگ انگشتانش را دور آن جمع می کند و آن را محکم می گیرد! نوزادتان از بازتاب گرفتن برای چسباندن خودش به شما و حفظ تماس شما با خودش استفاده می کند

 

 از سر و گردن نوزادتان محافظت کنید

نوزادتان کنترل عضلاتش را به ترتیب منطقی طی نخستین سال زندگی به دست می گیرد : از سر تا پا. پس از تولد سر و گردن خیلی شل هستند و نوزاد فقط یک یا دو ثانیه می تواند سرش را بالا نگه دارد، پیش از آن که به طرفی بیافتد. این ناپایداری به این دلیل رخ می دهد که او هنوز یاد نگرفته عضلات سر و گردنش را کنترل کند و نیز قدرت عضلاتش برای راست نگه داشتن سر بسیار سنگینش کافی نیست. در مقایسه با سر یک فرد بزرگسال که ۵ تا ۱۰ درصد کل وزنش را تشکیل می دهد، سر یک نوزاد حدود ۲۵ درصد وزن بدنش را شامل می شود. تصور کنید اگر وزن سرتان ۱۳ تا ۱۸ کیلوگرم بود می توانستید آن را بالا بگیرید؟ شاید شما هم کمی لق می زدید!

طی دو ماه نخست زندگی عضلات سر و گردن نوزادتان قدرت بیشتری خواهند یافت و او کنترل بیشتری بر انها می یابد. هنوز گاهی سرش لق می زند ولی او مدت بیشتری می تواند آن را پیش از ان که به یک سمت بیافتد بالا بگیرد. وقتی روی شکم قرار دارد می تواند سرش را بلند کند و از یک سمت به سمت دیگر حرکت دهد. در چهار ماهگی او تقریبا کنترل کاملی بر سرش دارد و خیلی کم سرش لق می زند یا اصلا لق نمی زند و به نظر می رسد به دنیای اطرافش نگاه می کند.

در چند ماه نخست زندگی باید به دقت مواظب سر نوزادتان باشید تا از تکان های غیر ضروری ناگهانی محافظت شود. به دلیل سنگینی نسبی سر نوزاد ممکن است افتادنش به یک سمت موجب کشیده شدن بدون به همان طرف و سقوط نوزاد از پلکان یا میز تعویض لباس شود. باید هنگام بردن نوزاد از جایی به جای دیگر یک دستتان را روی سر و دست دیگرتان را روی بدنش بگذارید. همیشه مطمئن شوید که وقتی او را بر روی دوش خود گرفته اید از سرش با دستتان حمایت می کنید. همچنین باید هنگام پایین گذاشتن نوزاد خیلی مواظب باشید چون ممکن است سرش سریع تر از انتظارتان پایین بیافتد و به زمین بخورد.

 

چشمان نوزادان تازه متولد شده: از چهره تان برای کمک به نوزاد استفاده کنید

حرکت چشم هایش را دنبال کنید

شش عضله حرکات چشم انسان را کنترل می کنند، به علاوه ی عضله ی دیگری که موجب تمرکز چشم بر یک نقطه می شود. هنگام تولد، هر چشم جداگانه کنترل می شود و ممکن است متوجه شوید که نوزادتان لوچ است یا هر چشمش به نقطه ی متفاوتی خیره می شود. پس از دو یا سه هفته نگاه نوزاد هماهنگ می شود و او یاد می گیرد از دو چشمش با هم استفاده کند. در هشت هفتگی او به اندازه ای بر عضلات چشمانش کنترل دارد که می تواند حرکات ما را در میدان بینایی اش دنبال کند. این دنبال کردن در آغاز پرشی است. وقتی او به شانزدهمین هفته ی زندگیمی رسد توانایی کنترل سر و گردن نیز به کنترل حرکات چشمش اضافه می شود و او می تواند به آرامی شما را در تمام اتاق با چشمانش تعقیب کند.

مدتی طول می کشد تا نوزاد یاد بگیرد چگونه به چیزی خیره شود. در آغاز چشمانش مانند یک دوربین عکاسی بد، ضعیف عمل می کنند به نحوی که گاهی به خیلی نزدیک تر و زمانی بسیار دورتر از جسم مورد نظر خیره می شوند. بهترین فاصله ای که او می تواند به آن خیره شود ۳۰ تا ۴۵ سانتی مترd، یا فاصله ی آرنج تا صورتتان است. این بدان معنی است که وقتی نوزادتان را در آغوش گرفته اید یا به او شیر می دهید او صورتتان را به وضوح می بینید.

با گذشت زمان نوزادتان کنترل عضله ی تمرکز چشم را به دست می آورد و می تواند اجسام را واضح تر ببیند. به یاد داشته باشید که «واضح تر» یک اصطلاح نسبی است. دید نوزادان نسبت به بزگسالان تارتر است. این به دلیل وجود مشکل در عدسی چشم نیست بلکه به دلیل نارس بودن شبکیه چشم است. حتی با این سطح بینایی هم نوزادتان می تواند جزئیات صورتتان مانند چشم ها، بینی و دهان را تشخیص دهد.

 

جلوی نوزاد اسباب بازی آویزان کنید تا استفاده از بازوها و دستانش را بیاموزد

رشد جسمی کودکان صفر تا سه ماهه

همزمان با آموختن کنترل سر، گردن ، و چشم ها، نوزادتان اختیار بازوها و دستانش را نیز به دست می آورد. در آغاز حرکت بازوهایش تصادفی است که ممکن است باعث اصابت آنها به صورتش شود.

در هشت هفتگی حرکاتش بیشتر هدفمند می شوند و دیگر خودش را نمی زند بلکه به اجسام اطراف ضربه می زند. این بهترین زمان برای آویزان کردن اسباب بازی ها در دسترس او است. او یاد می گیرد که اگر این عضله را حرکت دهد آن اسباب بازی تکان می خورد و این حرکت را بارها و بارها تکرار می کند. با گذشت زمان هماهنگی دست – چشم او که برای گرفتن اسباب بازی لازم است بیشتر می شود و در شانزده هفتگی خواهد توانست اسباب بازی را به طرف دهانش ببرد. در ضمن اگر هنوز نگران هستید که حرکات کودک در این زمان هنوز تکامل نیافته است باید به یاد داشته باشید که روند تکاملی حرکات فیزیکی از سمت سر به طرف پا طی می شود. پس او مهارت در حرکات نقاط نام برده را به تدریج طی هفته ها و ماه ها کسب خواهد کرد.

آویزان کردن اسباب بازی در جلوی صورت نوزادتان تمرینی مناسب برای آموزش تمرکز چشم های اوست. او عضلات چشم هایش را ورزش می دهد! اسباب بازی ها را در فاصله ۳۰ تا ۴۵ سانتیمتری صورت او نصب کنید.

فرزندتان را لمس کنید. این آدم کوچولوی کامل را ماساژ دهید. او نرم ترین پوستی که تاکنون لمس کرده اید را داراست! او را در آغوش بگیرید و ببوسید و بر روی شکمش با دهان صدا ایجاد کنید. تماس جسمی بهترین روش ارتباط با او است.

 

نظرات