برنامه روزانه مراکز های اسکوپ

برنامه روزانه مراکز های اسکوپ: طراحی- انجام – مرور 

یکی از نکته های بسیار مهم در تمام مهد کودک ها و مراکز آموزشی های اسکوپ فعالیت مداوم و مستمر کودکان در ساعت های مختلف است. به گونه ای که مراکز آموزشی های اسکوپ در تمام لحظه ها کودک در حال فعالیت، کار و کوشش است. حتی اگر زمانی نیز کودکان استراحت می کنند، به نوعی انتخاب خود آنان است. یعنی آنان انتخاب کرده اند که پس از مجموعه ای از فعالیت های متنوع مدتی نیز استراحت کنند. همین بخش از استراحت نیز بر اساس فعالیت های قبلی و یا بعدی و بر اساس خواسته فردی کودکان تنظیم می شود. به عبارت دیگر در مراکز های اسکوپ حتی کودکان در لحظه های استراحت نیز مشغول به فعالیت هستند. فعالیت مربوط به استراحت به نوعی سازمان دهی، کسب انرژی و یا تمرکز بر فعالیت های قبلی یا بعدی است.

در مهد کودک های اسکوپ در طی روز برنامه های مختلفی برای کودکان وجود دارد. این برنامه ها ممکن است از دیدارهای محلی، هنر، موسیقی، ریاضی، قصه خوانی و… خیلی از موضوع ها و یا کارهای گوناگون باشد. اما در تمام این فعالیت ها کودکان انتخاب کننده اصلی هستند. به همین دلیل در مراکز های اسکوپ بچه ها در به پایان رساندن این فعالیت ها با شور و شوق بیشتری وارد میدان نی شوند. تا این جا ممکن است برنامه های آموزشی مراکز های اسکوپ یا بسیاری از مراکز دیگر مشابه باشد و نتوان به ظاهر خیلی تفاوتی را مشاهده کرد. اما روندی که می تواند مرز این الگو را با سایر الگو های آموزشی جدا کند اصل مجموعه فعالیت است.

برنامه روزانه مراکز های اسکوپ سه بخش دارد

فعالیتهای کودکان در مراکز های اسکوپ سه نکته کلیدی دارد:

۱- برنامه ریزی کن، (طراحی)

۲- انجام بده، (انجام)

۳- بازبینی کن، (مرور)

در واقع هر فعالیتی که کودک در مراکز های اسکوپ انجام می دهد ضروری است که به این سه بخش بپردازد. مربی کودکان را ترغیب می کند که حتما این سه مرحله را در انجام هر فعالیت رعایت کنند. به همین دلیل در فرآیند هر فعالیت زمان هایی برای این سه بخش اختصاص می دهند.

 

بخش اول فعالیت کودکان در های اسکوپ: برنامه ریزی کن، (طراحی)

در مراکز های اسکوپ کودکان با ورود به کودکستان برنامه روزانه خود را تنظیم می کنند، چون اصل انتخاب در تمام ساعت های کار وجود دارد، اما این انتخاب به شکل رها و یا بدون برنامه نیست، بلکه کودک فعالیت های انتخابی خود را برنامه ریزی می کند.

در مراکز های اسکوپ هر کودک در ابتدای صبح مشخص می کند که دوست دارد در طی روز چه فعالیت هایی را انجام بدهد. مربی کودک را در این مسیر یاری می کند. برای مثال کودک می گوید دوست دارد نقاشی کند، بازی کند، روی یک موضوع مشخص فعالیت کند، پروژه ای را به سرانجام برساند، قصه بخواند، ریاضی کار کند، میان وعده اش را بخورد و… مربی در این مسیر کارت های فعالیت ها را در اختیار کودک قرار می دهد و سپس از کودک می خواهد که ترتیب هر فعالیت را مشخص کند. می خواهد کدام فعالیت اول و یا آخر باشد. کودک و مربی براساس کارت های فعالیت، برنامه روزانه ای را تنظیم می کنند و در جایگاه مخصوص هر کودک قرار می دهند. بدین ترتیب در مراکز های اسکوپ کودک برنامه ی روزانه خود را مشخص می کند.

ممکن است در ابتدا پرسش به وجود بیاید که شاید کودکی فقط یک فعالیت را انتخاب کند. برای مثال فقط بازی کند. در مراکز های اسکوپ اگر کودکی به راستی یک فعالیت را فقط انتخاب کند و تصمیم بگیرد که از ابتدا تا انتها یک فعالیت را انجام بدهد، چنین فرصتی به کودک داده می شود. در مراکز های اسکوپ کودک اجازه دارد به راستی فعالیت خود را انتخاب کند، حتی اگر فقط یک انتخاب باشد.

از سوی دیگر ممکن است کودک ده ها فعالیت را انتخاب کند و یا اگر به شکل متناسب فعالیت ها را برگزیند، اما رعایت ترتیب این فعالیت ها مناسب نباشد. ممکن است تمام فعالیت های ساده را در ابتدای ساعت کاری خود بگذارد و در انتها کارهای سخت، خسته کننده و یا سنگین را جا دهد. حتی در این حالت نیز در مراکز های اسکوپ به کودک اجازه داده می شود تا این انتخاب های خود را نیز داشته باشد. در تمام این مراحل مربی های اسکوپ به کودک کمک می کند تا هر آنچه را که دوست دارد انتخاب و زمان اجرای هر فعالیت را تعیین کند.

مربی های اسکوپ در این مسیر به کودک یادآوری می کند که تو در حال برنامه ریزی هستی. این یک نوع برنامه ریزی است. آیا می خواهی آن را تغییر دهی؟ آیا دوست داری جای بعضی از فعالیت ها را تغییر دهی؟ به فعالیت دیگری نیاز نداری؟ فعالیت ها برایت زیاد خسته کننده نیست؟ فکر نمی کنی لازم است فعالیت های تازه تری انتخاب کند؟ و… مربی مراکز های اسکوپ فقط پرسش های خود را با کودک در میان می گذارد، اما به خود اجازه نمی دهد که انتخاب های کودک را دست کاری کند. وقتی کودک و مربی مطمئن شدند که انتخاب به نوعی کامل و مورد تایید کودک است، بخش دوم برنامه در مراکز های اسکوپ آغاز می شود.

 برنامه روزانه مراکز های اسکوپ: طراحی- انجام - مرور 

بخش دوم فعالیت کودکان در های اسکوپ: انجام بده، (انجام)

«انجام بده» بخش دوم این مسیر است. مربی های اسکوپ به کودک می گوید حالا که مطمئن هستی و خودت تمام این فعالیت ها را انتخاب کرده ای، پس شروع کن! سپس در مراحل مختلف کودک تشویق و ترغیب می شود که برنامه خود را دنبال کند. مربی در هر ساعت از روز فقط کودک را متوجه برنامه خود می کند. برنامه ات چه بود؟ قرار بود چه کاری کنی؟ آیا انجام این کار کافی است؟ نیاز به وقت بیشتری داری؟ ترتیب برنامه ات را راعایت می کنی؟

مربی در مراکز های اسکوپ در این بخش راهنما نیست، بلکه فقط برنامه کاری کودک را یادآوری می کند و او را آگاه می کند که در کدام بخش از برنامه خود است و سپس می خواهد چه کار کند. نکته جالب در این است که مربی در هر عمل و فعالیتی که کودک انجام می دهد، همراه است. یعنی در مراکز های اسکوپ مربی سعی می کند اگر لازم باشد همان کارها را با کودک انجام دهد و همان کار را راهنمایی کند.

در مراکز های اسکوپ مربی مشاهده گر کودک نیز هست. سعی می کند که مراحل کار کودک براساس برنامه ای که خود تنظیم کرده است، تطبیق دهد. مربی های اسکوپ یادآوری می کند، اما اصرار نمی کند و یا کودک را مجبور نمی کند که احتمالا برنامه را رعایت کند و یا چیزی را جا انداخته و یا فعالیتی را اضافه کرده است. به همین دلیل نقش مربی مراکز های اسکوپ در این مسیر به هیچ عنوان جنبه تحمیل، فشار و یا اصرار ندارد.

مربی های اسکوپ می بیند که کودک چگونه اطلاعات لازم را به دست می آورد، با دیگران ارتباط برقرار می کند، چگونه حل مسئله می کند، چگونه موقعیت ها را می شناسد و چگونه براساس موقعیت ها برنامه های خود را پیش می برد و یا تغییر می دهد، مربی حتی باید آنچنان هوشیار باشد که کودک را در جایگاه های مختلف مهدکودک تحت نظر داشته باشد. اگرچه کودک در این بخش به طور مرتب در حال کار و فعالیت است، اما مربی نیز هم چنان در حال بررسی و مشاهده فعالیت های کودک است.

برای شناخت بیشتر رویکرد آموزشی های اسکوپ مطالعه مقالات زیر را به شما پیشنهاد می دهیم:

الگوی های اسکوپ چیست و عناصر کلیدی آن کدامند؟

رویکرد آموزشی های اسکوپ و چهار اصل مهم در یادگیری فعال

رویکرد های اسکوپ: برنامه آموزشی و ۱۰ حیطه یادگیری در آن

بخش سوم فعالیت کودکان در های اسکوپ: بازبینی کن، (مرور)

بازبینی آخرین بخش از این مسیر است. در این بخش مربی های اسکوپ از کودک می خواهد برنامه ای را که خود از ابتدا تنظیم کرده بود، بررسی کند. آیا بر اساس همان برنامه پیش رفت؟ چه تغییرهایی داشت؟ اگر تغییری داشت به چه علت بود؟

از آن جا که مربی های اسکوپ در مرحله زمان کار کودک، یک مشاهده گر دقیق از فعالیت های کودک بوده است، به طور مرتب فعالیت های کودک را یادآوری می کند. نقش مهم مربی های اسکوپ در این بخش به شکل جدی آشکار می شود. مربی در مراکز های اسکوپ کودک را یاری می دهد که بتواند برنامه ریزی خود را مورد ارزیابی قرار دهد و مسائل و مشکلات خود را ببیند. بازتاب فعالیت ها، تجربه ها، آزمایش ها، ارتباط­ها و… همگی در این بخش مورد بررسی قرار می گیرد.

در مراکز های اسکوپ هرکودک به طور خاص فرصت خاص پیدا می کند که در کنار مربی خود برنامه های انجام شده و یا انجام نشده خود را مورد تحلیل قرار دهد. بخش بزرگی از برنامه های انتخابی کودکستان های های اسکوپ حول این ماجرا پیش می رود.

کاری که مربی در مراکز های اسکوپ انجام می دهد به نوعی آگاه کردن کودک از انتخاب هایش است. کودک هرروز به نوعی آگاه می شود که چه فعالیتی را نباید انجام می داد. هرفعالیت چقدر نیاز به وقت داشت. آیا لازم است که کودک در برنامه آتی خود، بازنگری کند؟ بیشتر دقت کند و کاری را انتخاب کند که در عهده توانایی ها و سلیقه هایش باشد؟

محیط یادگیری در های اسکوپ

نکته ای که شاید بتوان به عنوان یک اصل مهم در این فرآیند به آن اشاره کرد مسولیتی است که کودکان در مراکز های اسکوپ در برابر انتخاب های خود دارند. یعنی در مراکز های اسکوپ کودک فقط انتخاب نمی کند، بلکه باید براساس انتخاب های خود وظیفه و مسوولیتی نیز بپذیرد و پاسخگوی انتخاب های خود باشد.

این بخش سرآغاز زمان برنامه ریزی برای روز بعد می شود. در روزهای بعد وقتی کودک می خواهد فعالیت هایی را انتخاب کند، مربی فقط یادآوری می کند که چه کاری برایش سخت است. چقدر نیاز به وقت بیشتری دارد؟ چه کارهایی را باید جلوتر بیندازد و یا فعلا آن را حذف کند. حتی مربی های اسکوپ در این بخش کودک را یاری می دهد که ترتیب برنامه هایش را براساس تجربه های قبلی سازمان دهی کند.

این فرآیند سه بخشی در تمام روز تکرار در مراکز های اسکوپ می شود و به طور مستمر کودک را یاری می دهند تا بتوانند به طور دقیق برنامه ریزی کنند. شکی نیست که کودکان پس از یک دوره یک یا دو ساله، در برنامه ریزی بسیار توانمند می شوند و می توانند به خوبی فعالیت هایی را متناسب با توان، نیاز و خواسته خود سازماندهی کنند. حتی کودکان در این روند می آموزند که برای هر فعالیت چقدر وقت بگذراند، کدام کار را زودتر انجام دهند. بین هر فعالیت چقدر به استراحت نیاز دارند.

این روند سه بخشی در مراکز های اسکوپ یکی از حرفه­ای ترین روش هایی است که کودکان را به شکل غیرمستقیم با اصول و مبانی و برنامه ریزی آشنا می کند. شاید در ابتدا به ظاهر کمی این مسیر کند باشد، ولی در یک دوره نه چندان طولانی کودکان به توانایی هایی مجهز می شوند که کم تر می توان در رویکردهای آموزشی مشاهده کرد.

 

مقالات مرتبط:

 نظریه سلسله مراتب نیازهای مازلو و کاربرد آن در برنامه درسی اوان کودکی
• نظریه رشد و تحول شناختی پیاژه و کاربرد آن در برنامه درسی پیش از دبستان
• رویکرد آموزشی خواهران مک میلان در آموزش به کودکان
• دیدگاه فرهنگی-تاریخی ویگوتسکی در حوزه تربیت اوان کودکی (پیش از دبستان)
 روش آموزشی والدورف در تربیت اوان کودکی: تاریخچه، مبانی و اصول

•  ماهیت و مفهوم چارچوب برنامه درسی پیش از دبستان (اوان کودکی)
•  رویکرد بانک استریت در تربیت اوان کودکی: آشنای با دیدگاه لوسی اسپراگ میچل
•  الگوی مونته سوری در آموزش
•  الگوی های اسکوپ
•  برنامه درسی خلاق در پیش دبستان:تاریخچه، مبانی نظری و ویژگیها
•  روش مناسب به لحاظ تحولی (DAP) در آموزش به کودکان
• رویکردهای برنامه درسی در پیش دبستان: شش رویکرد مهم

نظرات