آموزش سواد مالی به کودکان: بخش چهارم: خرج کردن و پس انداز کردن

آموزش جامع سواد مالی به کودکان: بخش چهارم: خرج کردن و پس انداز کردن

در بخش های پیشین ابعاد و جنبه های متعدد آموزش سواد مالی به کودکان توضیحات کاملی ارائه شد. در بخش اول چگونگی آموزش بعضی از مفاهیم مانند انواع پول و مبادله پایاپای را توضیح دادیم. در بخش دوم  به چگونگی آموزش روش های پول درآوردن (درآمدزایی)، دسمتزد و مهارت های مدیریت پول به کودکان پرداختیم. در بخش سوم توضیح دادیم که چگونه مفاهیم کالاها، خدمات، نیازها، خواسته ها و  و همچنین مدیریت و هماهنگ ساختن نیازها با خواسته ها را به کودکان آموزش دهیم. در این مقاله به یکی از مهمترین موضوعات آموزش سواد مالی به کودکان یعنی چگونگی آموزش خرج کردن و پس انداز  به کودکان میرا به طور کامل توضیح خواهیم داد

کودکان نیز مانند ما بزرگترها، باید هر روز تصمیماتی بگیرند: چی بپوشند، در اوقات فراغت چه بازی ای را انتخاب کنند، کدام داستان را موقع خواب برای خواندن انتخاب کنند. هر روز با گزینه های مختلف پر می شود، و حتی کودکان قادرند تصمیمات ساده ای بگیرند. اگر کودکان برای انتخاب کردن تشویق شوند، تصمیم گیری شان  در حالیکه بزرگتر می شوند راحت تر خواهد بود چرا که آنها تجربه و اعتماد به نفس خواهند داشت.

کودکان بسیار جوان تر می توانند تحلیل کنند و بین دو گزینه دست به انتخاب بزنند؛ برای مثال: “آیا شکلات یا بستنی وانیلی را دوست داری؟” یا ” تو ۱۰ هزار تومان برای خرید اسباب بازی داری، بین قورباغه و شیر کدامیک را دوست داری  بخری؟ اگرچه این انتخابات نسبتاً آسان هستند، چنین تصمیم گیری های ساده ای تمرین بسیار عالی برای کودکان است.

قسمتی از تصمیم گیری خوب برای خرج کردن، آگاهی از تفاوت میان نیازها و خواسته ها می باشد. به کودک تان توضیح دهید که مراقبت از او وظیفه شماست- افراد بزرگسال در خانواده برای چیزهایی همچون غذا و خانه سازی را پول پرداخت می کنند. بعد از اینکه به همه نیاز پرداخته شد، برای خانواده ممکن است مقداری پول برای خواسته ها باقی بماند. زمانی می توانیم خواسته های بیشتری داشته باشیم که توانایی پرداخت داشته باشیم، ما باید تصمیم بگیریم از میان خواسته هایمان کدام مهترند و آن را ناتخاب کنیم. کودکان می توانند در هر سنی یاد بگیرند که:
۱) پول محدود است
۲) افراد باید انتخاب هایی را برای خرج کردن انتخاب کنند.

همانطور که کودکان بزرگ می شوند، آنها می توانند تعداد بیشتری از جایگزین ها را انتخاب کنند. از کودکان بخواهید تا فهرستی از چیزهایی که دوست دارند داشته باشند را نام ببرند. این فهرست می تواند طولانی باشد و شاید شامل موارد زیر باشد:
دوچرخه
کتاب
شکلات
وسایل الکترونیکی
آلبوم موسیقی
انواع اسباب بازی ها
بازی های ویدئویی

به آنها بگویید برخی از چیزهایی که می خواهند مانند شکلات مستلزم هزینۀ کمی هستند، ولی یرخی دیگر مانند دوچرخه بسیار گرانتر هستند. برای آنها توضیح دهید که افرادباید گاهی اوقات میان خرید چندین چیز ارزان و یک چیز گران یکی را انتخاب کنند.

از کودک تان بخواهید که یک مورد را که مهمترین است را انتخاب کند. این بسیار مشکل خواهد بود زمانی که ممکن است کودک تان همه چیزهایی که در فهرست هست را بخواهد. به کودک تان کمک کنید تا انتخابی داشته باشد، از او بخواهید دربارۀ هر کدام فکر کند و دلایلش را برای خرید یا نخریدن موردی بنویسد. برای مثال اگر تصمیم گیری برای خرید یک بازی ویدئویی باشد، کودک تان ممکن است چیزهایی مانند موارد زیر را بیان کند:
دلایل خرید- دوستم آن را دارد؛ سرگرم کننده بنظر می آید
دلایل نخریدن- می توانم در خانه دوستم با آن بازی کنم؛ بازی های ویدئویی زیاد دارم؛ هزینۀ زیادی دارد.

به کودک تان کمک کنید برخی از خواست ها  را با استفاده از راهبرد ذکر شده از فهرست حذف کنند تا جاییکه چند آیتم قابل مدیریت باقی بماند. اگر پول خودشان در میان باشد کودکان تمایل دارند تا بهترین انتخاب را انجام دهند. اگر کودکان بخواهید تا حتی تنها مقداری کمی از پول خود را برای خرید خواسته ها به اشتراک بگذارند، در آن زمان تصمیم گیری بهتر خواهد بود.

شما می توانید خوب خرج کردن را با اجازه دادن به کودکان برای شنیدن سوالاتی از جانب شما تشویق کنید سوالاتی همچون: ” آیا الان نیاز دارم این کالا را بخرم؟ آیا در جایی دیگر نمی توان ارزان تر خرید؟ آیا می توانم از کتابخانه یا از دوستم قرض بگیرم؟” شما همچنین می توانید کودکان تان در موقعیت های تصمیم گیری کوچک قرار بدهید. برای مثال، در یک بقالی یا سوپرمارکت، شما ممکن است توضیح دهید چرا شما یک نشان خاص را از میان نشان های دیگر انتخاب کردید. شما می توانید بگویید، ” این ماکارونی ۵ هزار تومان است و این یکی ۷ هزار تومان. هر دو شبیه هم هستند. بنظرت کدام یک را بای بخریم؟”.

اگر کودک تان دانست که شما برای انتخاب های مشابه بسیار فکر میکنید، ممکن او نیز بسیار علاقه مند شود آن را انجام دهد. اگر کودک تان از پول خودش استفاده می کند، شما می توانید به او در ارزیابی موردهای مختلف کمک کنید، اما باید اجازه بدهید خودش تصمیم بگیرد.

آموزش سواد مالی به کودکان: پس انداز برای اهداف کوتاه مدت

تا سن چهار سالگی، غالب کودکان جم کردن سکه ها در قلکشان را به عنوان مفهوم پس انداز کردن تداعی می کنند. وقتی پول پس انداز می کنید، اهدافی نیز برای استفاده از پول در نظر گرفته می شود. برای بعضی از اهداف، کوتاه مدت هستند، اهدافی که بسیاری از کودکان جوان تر برای پول ها یشان خواهند داشت (کودکان بزرگتر و نوجوانان اهداف بلند مدتی برای پس اندازشان جهت تهیه چیزهای بزرگتر همچون خرید کارت های اعتباری و هزینه های دانشگاه شان دارند.

انتظار برای خرید چیزهایی که کودکان می خواهند دشوار می باشد، ولی آنها باید این درس مهم را یاد بگیرند. منتظر بودن برای برخی چیزهای دیگر مانند؛ در صف ایستاد حیاط مدرسه، انتظار برای تعطیلات مورد علاقه اش، یا نوبت گرفتن در صف مدرسه یا نانوایی ممکن است برای آنها مفید باشد.

اگر کودک تان واقعا یک اسباب بازی مشخصی (یا هر چیز دیگری ) را می خواهد، پول کافی برای خرید آن را ندارید، به آنها توضیح دهید که او می تواند پولش را در یک مکان امن همچون قلکش پس انداز کند، تا زمانی که پول کافی برای خرید آن مورد فراهم شود. به او کمک کنید تا بودجه کوچکی را برای خرید ایجاد کند:
او چقدر قبلا پس انداز کرد؟
کالاهای مورد نظرش برای خرید چقدر هزینه خواهد داشت؟
برای هر هفته انتظار دارد چقدر پس انداز کند؟
چقدر برای پس انداز مورد نظر طول خواهید کشید؟
برای مثال فرض کنید کودک تان می خواهد یک بازی به قیمت ۳۰ هزار تومان بخرد، او قبلا ۵ هزار تومان پس انداز کرده است و هفته ای ۵ هزار تومان پاداش برای انجام کارهای روزمره اش می گیرد. به او کمک تا متوجه شود که ۵ برابر پول بیشتری برای خرید اسباب بازی نیاز دارد. اگر هر هفته ۵ هزار تومان پاداش هفتگی دریافت کند، حدود یکماه به طول می انجامد تا پول کافی را بدست آورد، شما می توانید با ارائه فرصت های بشتر برای انجام برخی کارهای روزمره، پول بیشتری در هفته پس انداز کند. برای او بطور کامل توضیح دهید که اگر بودجه مورد نظر برای خرید و صرف کالا و امور دیگری استفاده کند، به همان اندازه خرید کالا مورد علاقه به تعویق خواهد افتاد.

نوشتن موارد گفته شده می تواند بسیار مفید و برانگیزاننده باشد. برای مثال، مقدار پول مورد نیاز و پس انداز شده را بطور هفتگی  روی تقویم مشخص کنید، با استفاده ترسیم یک دایره قرمز رنگ روی تاریخی که کودک تان باید پول کافی برای خرید بازی انجام شود.

در برابر وسوسه برای خرید زود هنگام مقاومت کنید و به کودک تان کمک کنید تا صبر بیشتر برای پس انداز کردن داشته باشد. با مداخلۀ  بیجا و کمک برای جبران کسری بودجه،  نه تنها برای کمک بی مورد و همیشگی مقدمه چینی می کنید، بلکه تلاش و هر گونه احساس موفقیت که او می توانست با دستیابی به اهداف برسد را  از بین می برد. شما می توانید برای ارائه پاداش بیشتر، موقعیت کاری بیشتری را برای او فراهم کنید، اما از دادن اعانه خودداری کنید.

پس انداز کردن همچنین به کودک کمک می کند از برخی از خواسته های غیرضروری اش صرف نظر کند. برای مثال، بسیار از کودکان، عاشق اسباب بازی های خاص می شوند و مصمم هستند که حتما آن را بخرند. در طولانی شدن زمان ممکن است تصمیم بگیرند نهایتا آن مهم نیست. منتظر بودن برای خرید، راهبردی عالی برای اجتناب از خرید اضافی است و ابزار موثری برای کمک کودکان جهت تعیین آنچه که واقعا می خواهند و آنچه که آنها می توانند نداشته باشند.

آموزش سوادآموزی به کودکان: حساب پس انداز

بسیاری از بانک ها، حساب پس اندازهایی ویژه برای کودکان طراحی کردند، و با میزان پس انداز مقداری سود به انها تعلق می گیرد و این می تواند برای کودکان برانگیزاننده باشد. البته کودکان نمی توانند درک واضحی از سود بانکی داشته باشند که با استفاده از روش های عینی و از جمله ترسیم نمودارهای شکلی (مثلا نمودارهایی که با استفاده از تصاویر سکه ها باشد) می توان این موضوع را برای آنها جذاب ساخت. مشاهدۀ رشد حساب شان در طول زمان می تواند هر کودکی را برای پس انداز و هزینه برای موارد عاقلانه تشویق کند.

موضوع بانک و حساب پس اندازها را به کودکان معرفی کنید: به آنها توضیح دهید که بانک مکان امنی برای نگهداری پولشان است و اگر حتی پول بانک را بدزدد، و یا یا بانک ورشکست شود، او پولش را از دست نخواهد داد. شما می توانید به حساب پس انداز اضافه کنی (سپرده). بانک کمک می کند تا تمام تغییرات و جزییات حساب بانکی تان را از طریق تلفن یا پست الکترونییکی دنبال کنی.

همراه بردن کودک تان به بانک و دیدن افرادی که در آنجا کار میکنند بسیار مفید است. همچنین یکی از کارمندان بانک می تواند راجبه انواع پس اندازها و حساب ها به کودک تان توضیح دهد. همانطور که کارمند بانک در حال باز کردن حساب برای کودتان هست با کمک کارمند بانک فرایند را بطور شفاف به کودک تان توضیح دهید.

پایان بخش چهارم (بخش پایانی آموزش سواد مالی به کودکان)

سایر بخش ها:

 بخش اول: آموزش جامع سواد مالی به کودکان: ویژه والدین و مربیان: بخش اول
بخش دوم: آموزش جامع سواد مالی به کودکان: بخش دوم: بدست آوردن پول
بخش سوم: آموزش جامع سواد مالی به کودکان: بخش سوم: کالاها، نیازها، خواسته ها

نظرات