چارچوب برنامه درسی پیش از دبستان

ماهیت و مفهوم چارچوب برنامه درسی پیش از دبستان (اوان کودکی)

بسیاری کشورها و ایالت ها دارای چارچوب برنامه درسی رسمی مخصوص به خود برای پیش از دبستان (اوان کودکی) هستند. بعنوان مثال، هونگ کونک دارای دستورالعمل برنامه درسی پیش از دبستان[۱] و نیوزیلند دارای برنامه درسی ته واریکی می باشد. اسنادی مانند چارچوب برنامه درسی، برای این تدوین شده اند که به متخصصان اوان کودکی در تدوین برنامه درسی پیش از دبستان (برنامه درسی مخصوص کودکان خردسال) کمک کنند.

برخی از چارچوب های برنامه درسی مربوط به تربیت اوان کودکی بسیار دقیق هستند و دقیقا در برنامه خود ذکر کرده اند که کودکان در هر مرحله تحولی خاص باید قادر باشند چه کارهایی را انجام دهند، و همچنین معلمان چطور می توانند از این یادگیری حمایت کنند. مرحله پایه اوان کودکی[۲] در بریتانیا نمونه ای است که به روشنی در حیطه هایی نظیر مشارکت اجتماعی و سوادآموزی اهداف مخصوص تحول کودکان را مشخص می کند. برنامه درسی خلاق نیز مبتنی بر چارچوب برنامه درسی مشخص می باشد.

دیگر چارچوب های برنامه درسی دارای دقت کمتر هستند، و در عوض بر ارزش های گسترده و اهداف مربوط به مشارکت کودکان در برنامه تعلیم و تربیت اوان کودکی، تاکید دارند. بعنوان مثال، برنامه درسی پیش از دبستان[۳] سوئد، دارای مجموعه ای از اهداف و رهنمودها است که تاکیدش بر چیزهایی است که باید محیط پیش دستانی برای کودکان فراهم کند تا از مشارکت آنها در جامعه حمایت شود.

چارچوب برنامه درسی پیش از دبستان (اوان کودکی) معمولا مبتنی بر متون بوده، و حتی زمانی که بصورت آنلاین ارائه می شوند نیز به صورت اسنادی ثابت، از پیش تعیین شده و بدون پویایی می باشند که از واقعیت کار کردن با کودکان بسیار به دور است. بااین حال، مهم است که به یاد داشته باشیم که پیاده سازی و اجرای چارچوب برنامه درسی در واقع یک فرایند پویا است که نیازمند این است که معلمان تفسیر کنند برنامه درسی باید چطور در کلاس های درسیشان مورد استفاده قرار گیرد. این فرایند وابسته به این است که معلمان چطور دیدگاه های خاص مربوط به یادگیری و تحول را بصورتی که در سند و چارچوب برنامه درسی منطقه خاص خودشان آورده شده است، مطالعه می کنند. در برنامه درسی پیش از دبستان سنگاپور با نام “پرورش یادگیرنده های خردسال: چارچوبی برای برنامه درسی کودکستان در سنگاپور[۴]در چند بخش ارائه شده است. یکی از این بخش ها “یادگیری کودکان خردسال چگونه است” نام دارد. کادر ب تعریفی از یادگیری را ارائه می کند که در برنامه درسی سنگاپور مورد استفاده قرار گرفته است.

کادر ب

کودکان خردسال یادگیرنده هایی فعال و طبیعی هستند. آنها از مشاهده، کاوش، تخیل، اکتشاف، جمع آوری اطلاعات و به اشتراک گذاشتن دانش خود لذت می برند. وجود بزرگسالان و همسالان برای این فرایند [یادگیری] حیاتی است زیرا اینگونه است که کودکان می توانند مهارت های فردی و دانش خود از دنیا را بصورت شیوه های پیچیده تر و روشن تر از یادگیری، عمل و درک کردن گسترش دهند (واحد پیش از دبستان، وزاردت آموزش و پرورش، سنگاپور، ۲۰۰۳، ص ۱۰-۱۱).

 

تعریف ارائه شده در کادر ب ممکن است در عمل اینگونه تفسیر شود: فراهم کردن فرصت هایی برای کودکان تا بتوانند در یک بافت گروهی به همراه همسالان خود و دیگر بزرگسالان اطلاعات و نظرات گوناگون را دریافت و پردازش کنند. معلمان ممکن است تجربیات یادگیری را طوری برنامه ریزی کنند که کودکان بتوانند از طریق بازی، بحث با دیگران، و با تکیه بر منابع رسمی تر مانند کتاب ها، پوستر، و یا نمودار مفاهیم ویژه ی مناسب به خود را مورد کاوش قرار داده و یاد بگیرند. وقتی تعریف مکتوب یادگیری بدین صورت تفسیر می شود، برنامه درسی در نتیجه آن بصورت فرایندی ظاهر می شود که کودکان و بزرگسالان را در ساخت و به اشتراک گذاشتن دانش درگیر می کند.

سند و چارچوب برنامه درسی اسکاتلند نیز با نام چارچوب برنامه درسی برای کودکان ۳ تا ۵ ساله، در این بخش ارائه شده است. این سند جنبه های کلیدی تحول و یادگیری کودکان را مدنظر قرار می دهد و بیان می کند که این جنبه های کلیدی در قلمرو تحول رخ می دهند. یکی از قلمروهایی که پوشش داده شده است ارتباط و زبان می باشد. کادر پ نشان می دهد که این جنبه های تحولی چطور در برنامه درسی پیش از دبستان اسکاتلند مد نظر قرار گرفته اند.

کادر پ

تعریف تحول زبانی مورد استفاده در چارچوب برنامه درسی پیش از دبستان (اوان کودکی)

تحول مهارت های کودکان در زبان، برای شکل گیری توانایی های آنان در برقراری ارتباط در روابط و یادگیری، برای درک دیدگاه ها  و نظم دهی، اکتشاف و اصلاح تفکراتشات امری حیاتی است. از زمان تولد، کودکان به بخشی از سیستم ارتباطی و زبانی تبدیل می شوند که شامل زبان بدن، بیان چهره ای[۵]، و حرکت و همچنین زبان کلامی می شود. کودکان تجارب خودشان از درک و استفاده از زبان در خانه و جامعه را با خود به محیط پیش دبستانی می آورند. باید برای زبان خانه آنها ارزش نهاده و آن را تشویق کنیم، تا در نتیجه ی آن کودکان بتوانند با اعتماد بنفس به بزرگسالان و دیگر کودکان پاسخ داده، و نیازها، افکار و احساسات خود را ابراز کنند. مهم است که به کودکان اجازه بدهیم که در طول بازی کردن و انجام فعالیت های اجتماعی خودشان را با زبانی ابراز کنند که با آن راحت هستند (شورای مشورتی اسکاتلند در باب برنامه درسی[۶]، ۱۹۹۹، ص ۱۵).

معلمی که تعریف ارائه شده در کادر پ را تفسیر می کند، ممکن است تعریف را اینگونه برداشت کند: باید زبان برای کودکان خردسال بصورت زبان غیرکلامی، کلامی، مکتوب و شفاهی در نظر گرفته شود. یک معلم ممکن است از این تعریف زبان اینگونه استفاده کند که ظرفیت های زبانی یک نوزاد را از همان زمانی که شروع به اشاره کردن به اشیاء می کند، رشد دهد. بعنوان مثال، معلم هنگام دادن یک کتاب به کودک ممکن است از او بپرسد چه چیزی در آن می بیند، و با او درمورد اشیاء مختلفی که در کتاب هست و کودک به آنها اشاره می کند با او بحث کند. معلمی دیگر ممکن است تعریف ارائه شده در کادر را اینگوه تفسیر کند که باید از زبان خانه کودکان در محیط و برنامه درسی پیش از دبستان استفاده و حمایت کرد.

این یعنی معلم باید با برخی واژه های کلیدی که در زبان کودک وجود دارد آشنا شود و یا اینکه بدنبال منابعی باشد که در زبان خانه کودک فراهم می شوند. شیوه تفسیر تعریفی که از یادگیری زبان می شود، یعنی برنامه درسی در عمل به شیوه ای مختص به بافت موجود شکل می گیرد. مهم است که به یاد داشته باشیم که تعاریف همچنین معمولا با باورهایی شکل می گیرند که درمورد کودکان، کودکی و یادگیری داریم، و این هم در وهله ی اول در نوشتن چارچوب برنامه درسی دخیل بوده است.

مقالات پیشنهادی

رویکردهای برنامه درسی در پیش دبستان: شش رویکرد مهم

الگوی مونته سوری در آموزش

روش مناسب به لحاظ تحولی (DAP) در آموزش به کودکان

برنامه درسی خلاق در پیش دبستان:تاریخچه، مبانی نظری و ویژگیها

رویکردهای برنامه درسی

رویکرد بانک استریت در تربیت اوان کودکی: آشنای با دیدگاه لوسی اسپراگ میچل

الگوی های اسکوپ

 

[۱]  Guide to the Pre-Primary curriculum

[۲]  Early Years Foundation Stage

[۳] Curriculum for the Pre-School

[۴] Nurturing Early Learners: A framework for a kindergarten curriculum in Singapore

[۵] facial expression

[۶] Scottish Consultative Council on the Curriculum

نظرات