اهداف یازده گانه آموزش و پرورش پیش از دبستان

اهداف یازده گانه آموزش و پرورش پیش از دبستان

پس از مشخص شدن و تعیین مبانی و اصول برای آموزش و پرورش پیش دبستان، (که خود منبعث از اسناد اسناد بالا دستی مربوط به آموزش و پرورش پیش از دبستان کشور است)، و نیز شرایط، واقعیتها و وضعیت کمی و کیفی آموزش و پرورش پیش از دبستان کشورمان، ضروری است تا چهار عنصر اهداف، محتوا، راهبردهای یاددهی-یادگیری و ارزشیابی تعریف و تعیین شود. در ادامه به تشریح و بیان عنصر اهداف آموزش و پرورش پیش از دبستان می پردازیم.

در جدول زیر اهداف آموزش و پرورش پیش از دبستان در رویکردهای برنامه درسی در آموزش و پرورش پیش دبستان به طور خلاصه بیان شد

مدل های تربیتی اهداف
های اسکوپ حمایت از رشد کودکان، پرورش اعتمادبه‌نفس و مهارت حل مسئله، ایجاد استقلال فکری و انضباط فردی و یافتن اهداف شخصی و نگرش توانستن و انجام دادن، به دست آوردن شایستگی‌های اجتماعی.
مونته سوری ارائه طیف گسترده ای از تجارب برای رشد همه جانبه و خودانگیخته (رشد استقلال) کودکان
رجیو امیلیا پرورش همکاری و تعامل و احترام به عقاید مختلف در کودکان، تقویت حس هویت در کودک، رشد مهارت‌های پژوهشی، پذیرش مسئولیت‌ها وافزایش اعتمادبه‌نفس.
والدورف رشد همه جانبه کودکان و توجه همزمان و برابر به اندیشه، احساس و امیال (آموزش سر، قلب و دست)؛ احترام به سرشت درونی و بعد معنوی کودکان و فراهم ساختن محیطی ایمن و بدون تنش برای  کودکان؛ پرورش قوه تخیل و انعطاف‌پذیری و تحمل، اعتمادبه‌نفس و تمرکز و افزایش قدرت حل مسئله با فکری خلاق به‌منظور زندگی بهتر در دنیای پیچیده‌.

پس از بررسی اهداف از منظر اندیشمندان معاصر، و نیز اهداف آموزش و پرورش پیش از دبستان ایران (وزارت آموزش و پرورش، ۱۳۸۹)، با توجه به اصول و مبانی آموزش و پرورش پیش دبستان و همچنین شرایط، واقعیت ها و وضعیت کمی و کیفی حال حاضر آموزش و پرورش پیش از دبستان ایران، یازده هدف برای آموزش و پرورش پیش از دبستان تعیین شد که در ادامه توضیحات مربوط به هر یک از این اهداف اشاره می شود. در هدف نویسی برای نوشتار حاضر، تلاش شد تا ضمن تعریف مفاهیم مربوط به هر یک از اهداف، ضرورت و به عبارت دقیق تر منطق توجیهی آن نیز به شکل خلاصه بیان شود.

قبل از پرداختن به اهداف، ذکر این نکته ضروری است که، در این نوشتار به جای اهداف خاص[۱] یا رفتاری از اهداف کلی[۲] نام برده شد چرا که اهداف جزئی و خاص در فرایند یاددهی- یادگیری تعیین خواهند شد و نه پیش از آن. جان دیویی (۱۹۱۶) چندین دهه پیش، این نکته را مورد تاکید قرار داد که “اهداف آموزشی[۳]، از پیش ­تعیین­ کردنِ[۴] یادگیری نیستند، بلکه پیامد و نتیجه تعاملات یاددهی-یادگیری هستند. اهداف تنها در طول تعاملات تدریس-یادگیری مشخص می شوند”. همچنین ترتیب ذکر شده در بیان اهداف هیچگونه ارتباطی با اهمیت آنها ندارد. رشد و پرورش همه جانبه کودک، مستلزم توجه یکسان به تمامی اهداف زیر می باشد.

هدف اول در دوره پیش از دبستان : پرورش دینی و عبادی کودکان

خداوند آدمی را با سرشتی پاک خلق کرده و روح الهی خویش را در او دمیده است. آدمی با زیستن در دنیا و پیروی از وسوه های نفسانی به تدریج از این فطرت دور می شود و محیط و تربیت ناسالم نیز به این دوره دامن می زند. این حالت می تواند با عملکرد متفاوت و مثبت و نیز محیط و تربیتی سالم به سمت رشد و تعالی باشد. می توان گفت که دوران کودک نزدیکترین دوره انسان به سرشت پاک اوست (شمشیری و نوذری، ۱۳۹۰). از طرفی، بی تردید تنها توانای واقعی در رسانیدن آدمی به تکامل و یگانه هدایت گر او به سوی سرای نیک بختی و سعادت ابدی، خداوند یکتاست که راهنمایانای را برای هدایت بشر فرستاده است و تنها شیوه رساننده آدمی به سعادت و رستکاری، تربیت دینی و عبادی است (مجیب و همکاران، ۱۳۹۵ ص ۱۳۰). هدف اصلی تربیت در اسلام آن است که شرایط مناسب برای فعالیت یافتن استعدادهایانسان در جهت قرب الهی را فراهم کند و به تدریج او را متعلق به اخلاق الهی و مودب به آداب الهی پرورش دهد. این هدف بسیار متعالی و بلند است و جز از طریق تربیت تدریجی و تکاملی به وقع نمی پیوندد و بدون توجه به تربیت دوره پیش از دبستان جامعه عمل نمی پوشد. اهداف خاص تربیت دینی و عبادی در نوشتار حاضر عبارتند از:
• تقویت انس و ارتباط با خداوند
• شناخت و قدرشناسی از نعمات خداوند
• آشنایی و انس با قرآن کریم و علاقمندی به یادگیری آن
• شناخت و دوس داشتن پیامبر اسلام و ائمه اطهار(ع
• آشنایی با مناسبت های مهم و مکان های مقدس

باید توجه داشت که منظور از اهداف خاص ، اهداف جزئی، آن­گونه که رویکرد سنتی رفتارگرایی بیان می کند، نیست. هدف های رفتاری (برخلاف هدف های خاص بیان شده در مطالعه حاضر)، باید به صورت قابل مشاهده و قابل اندازگیری نوشته شود و همچنین باید شرایطی که در آن رفتار مورد نظر قرار است ظاهر شود و سطح یا ملاک عملکرد قابل قبول نیز مشخص گردد (سیف، ۱۳۹۶ ص ۳۰). مانند این نمونه: کودک بتواند بدون کمک مربی (شرایط عملکرد) معکبهای رنگی را بر اساس رنگ طبقه بندی کند (عملکرد قابل مشاهده) و دست کم ۹۰% آنها درست باشد (معیار یا ملاک عملکرد).

در تربیت دینی و عبادی کودکان رعایت چند اصل ضروری است چرا که بدون رعایت اصول نمی توان به هدف ها رسید. این اصول عبارتند از : ۱) اصل اعتدال (دادن تلکیف به کودک بر  قدر وسع او)، ۲) اصل تفاوت های فردی (تفاوت های فرهنگی، خانوادگی، محیطی و …)، ۳) اصل تسهیل تربیت (پرهیز از سختگیری به کودکان)، ۴) اصل تدریج (مرحله اب کردن آموزش و دادن تکلیف به متربی با توجه به رشد و توان او)، ۵) زمینه سازی تکوینی (اعمال و نیات الهی والدین) (ملکی، ۱۳۹۰ ص ۱۱۰).

هدف دوم در دوره پیش از دبستان : پرورش هویت ملی

عالی ترین سطح هویت را هویت ملی توصیف کرده اند که در حقیقت وابستگی و تعلق یک فرد به یک جامعه ملی را نشان می دهد. این تعلیق را می توان در احساس وفاداری به میهن، عشق به هموطنان و حراست از هویت ملی دانست که مانع سلطه دیگران بر سرزمین خود می شود و به پیشرفت علمی، ادبی، صعنعتی و تقویت مبانی فرهنگی می انجامد. هویت ملی به معنای احساس تعلق و وفاداری به عناصر و نمادهای مشترک در اجتماع ملی (جامعه کل) و در میان مرزهای تعریف شده سیاسی است (فیاض و ایمانی قوشچی، ۱۳۹۰). برنامه های تربیتی باید زمینه تقویت و پایداری هویت ملی را با تأکید بر تعمیق ارزش ها و باورها اسلامی، فرهنگ و تمدن اسلام و ایران، زبان و ادبیات فارسی، ارزش های انقلاب اسلامی، میهن دوستی، وحدت و انسجام فرهنگی، استقلال ملی و همبستگی اسلامی فراهم آورد (سندملی برنامه درسی، ۱۳۹۱). اهداف خاص هویت ملی کودکان در نوشتار حاضر عبارتند از:
• تقویت تعلقات دینی و ملی
• آشنایی با قومیت‌ها و تقویت حس ملی
• شناخت و ایجاد علاقه و احترام به نمادهای ملی
• آشنایی و احترام گزاردن به آداب و رسوم و مناسبت­های دینی و ملی

هدف سوم در دوره پیش از دبستان : رشد و پرورش مهارت های شناختی کودکان

یکی از جنبه های مهم رشد و تحول کودکان، رشد شناختی است (دسته بندی حوزه های رشدی به شناختی، اجتماعی-عاطفی و … تنها به منظور بیان روشن تر و دوری از ابهام گویی در بیان اهداف است چرا که رشد به طور دقیق به مقولات مختلف نمی تواند تقسیم بندی شود و ابعاد رشد ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند.). لذا توجه به این بُعد در دوره پیش از دبستان ضروری است. منظور از شناخت، دانستن، یادگرفتن، به یاد آردن، فهمیدن و اندیشیدن است. رشد یا تحول شناختی به تغییرات منظمی گفته می شود که در طول زمان در این فرایندها رخ می دهد (سیف، ۱۳۹۳ ص ۶۸). این نوع رشد نشان می دهد که کودکان چگونه فکر می کنند، جهان خود را چگونه می بینند و چگونه از آنچه یاد گرفته اند، استفاده می کنند. ). اهداف خاص رشد شناختی کودکان در نوشتار حاضر عبارتند از:
• پرورش و تقویت توانایی یادگیری و حل مسئله: هدفمند بودن در کسب و استفاده از اطلاعات و ارائه راه حل های ممکن
• پرورش و تقویت تفکر منطقی: جمع آوری اطلاعات و درک معنی آنها از طریق مقایسه کردن، یافتن تضادها، مرتب کردن، طبقه بندی کردن، شمارش کردن، اندازه گیری کردن و شناخت الگو ها
• پرورش و تقویت تفکر نمادین: استفاده از اشیا، تصاویر و نقاشی.

هدف چهارم در دوره پیش از دبستان :پرورش مهارت­های اجتماعی و هیجانی کودکان

رشد هیجانی-اجتماعی در سال های پیش از دبستان عبارت از اجتماعی شدن است که فرایندی است که کودکان ارزش ها و رفتارهای مورد قبول جامعه را یاد می گیرند ضمن اینکه در این فرایند بچه ها افرادی شایسته و دارای اعتماد به نفس می شوند. شایستگی اجتماعی و هیجانی برای سلامتی کودکان و موفقیت آنها امری لازم است. امروز بر آمادگی، پاسخگویی و سطح بالا بودن کودکان تاکید می شود و همیشه این خطر وجود دارد که فقط روی مباحث علمی تاکید شود و جنبه های دیگر رشدی که به همان اندازه برای موفقیت ها و نتایج مثبت بعدی مهم هستند،به فراموشی سپرده شوند (داچ، ۲۰۱۰ ص ۲۶). اهداف خاص رشد اجتماعی و هیجانی کودکان در نوشتار حاضر عبارتند از:
• رسیدن به شناخت خود: شناخت خودش و رابطه اش با افراد دیگر؛ چه کودک چه بزرگسال.
• پذیرش مسئولیت نسبت به خود و دیگران: پیروی از قوانین و برنامه ها، احترام به دیگران و ابتکار عمل
• اجتماعی رفتار کردن: احساس همدلی و یگانگی با دنیای اطراف خود.

هدف پنجم در دوره پیش از دبستان : پرورش مهارت های تفکر در کودکان:

همانگونه که کلارک (۲۰۰۷) اشاره می کند آموزش مهارت های تفکر (خلاق، انتقادی و حل مسئله) به کودکانِ بزرگتر، خوب است اما کمک به کودکان خردسال برای پرورش این مهارت ها در زمان بازی، کار مفید تری است. مهم تر اینکه سال های اولیه زندگی، زمانی است که لذت تفکر و اندیشیدن هنوز در کودکان وجود دارد (رابسون، ۲۰۰۶) و زمان مناسبی برای پرورش دادن منش های ممتاز فکری[۵] مانند گشوده ذهنی[۶] (ذهن باز)، کنجکاوی، توجه به شواهد، شک کردن و تخیل است. منش های ممتاز فکریِ که که توصیف کننده “اندیشمندان خوب[۷]” می باشد (ریچارد و پرکینز، ۲۰۰۸). ضرورت تربیت اندیشمندان خوب در سال های پیش از دبستان از منظر مهارت های مورد نیاز در قرن ۲۱ نیز قابل بررسی است. تغییرات سریع و پیچیده جهان معاصر شهروندانی را می طلبد که جهت تصمیم گیری منطقی برای موفقیت در خانه، محیط کار و در جامعه جهانی، از مهارت های انتقادی، خلاق و حل مسئله خود استفاده کنند (دپارتمان تعلیم و تربیت نیوجرسی، ۲۰۰۹). اهداف خاص پروش مهارت های تفکر کودکان در مقاله حاضر عبارتند از:
• بیان ایده های خود در فعالیت ها و پروژه های خلاقه
• بررسی و مرور کارهایی که انجام داده است
• استفاده از روش های متفاوت و خلاقانه برای رسیدن به پاسخ
• علاقمندی و توانایی پرسیدن از دیگران و انتظار برای دریافت پاسخ
• تمایل به گوش دادن نظر دیگران و در حل مسائل
• بیان دلایل منطقی ساده برای عمل خود.
• استفاده مشاهدات و اطلاعات برای حل یک مسئله یا مشکل
• توانایی استفاده از رسانه های مختلف در فعالیت های خلاقانه

هدف ششم در دوره پیش از دبستان : پرورش هنری و زیبایی شناختی کودکان

آموزش هنر به کودکان، محیط و تجربه را برای کودکان –جایی که آنها به طور فعال در تجارب و فعالیت های خلاق شرکت می کنند و تحول می یابند- فراهم می کند. پژوهشها نشان دادند که معرفی کردن کودکان به فرایندهای هنری، احساس خلاقیت و ابتکار، تخیل بارآور، هوش عاطفی و درک معنوی، ظرفیت تفکر انتقادی، حس استقلال و آزادی تفکر و عمل را در تمام کودکان پرورش می دهد. همچنین، تعلیم و تربیت در هنر و از طریق هنر تحول شناختی را برمی انگیزاند. همانطور که ادبیات گسترده آموزش و پرورش نشان می دهد، تجارب و پرورش درک (قدرشناسی) و دانش هنر موجب توسعه چشم اندازهای منحصر به فرد در طیف وسیعی از موضوعات درسی می گردد؛ چشم اندازهایی که از طریق دیگر ابزارهای تربیتی کشف نخواهد شد (یونسکو، ۲۰۰۶). در طی حدود دو دهه گذشته، نظام های آموزش و پرورش پیشرفته در جهان فعالیت های گسترده ای را برای از حاشیه به متن آوردن هنر در مدارس را آغاز کرده اند. دامنه این فعالیتها تا حدی است که برخی از این دوران با عنوان دوره «احیای آموزش هنر» نام برده اند (مهرمحمدی، ۱۳۹۰). اهداف خاص تربیت هنری و زیبایی شناسی کودکان در نوشتار حاضر عبارتند از:

• آشنایی با حوزه های متعدد هنر
• کسب آگاهی بصری از جزییات محیطی طبیعی اطراف
• درک عناصر هنرهای تجسمی (خط، رنگ، شکل، بافت، حجم)
• شناخت و فهم عناضر زیبایی شناختی موجود در طبیعت
• توانایی تولید اثر هنری یا اجرای آن

هدف هفتم در دوره پیش از دبستان : ارتقای سطح بهداشت و سلامت در کودکان

مباحث مربوط به سلامت و ایمنی کودک در سطوح پیش از دبستان مهم است. کودکان در سنین پایین تر، بیشتر در معرض سرماخوردگی و سایر بیماری ها قرار دارند و بیشتر از کودکان بزرگ تر در معرض خوادث گوناگون اند. به عبارت دیگر آسیب پذیری کودکان در سنین پایین تر بسیار بیش تر است. از طرفی امروزه مراقبان و مسئولان تربیت و پرورش کودکان در سطح جامعه با مسائل مختلف تغذیه ای ناشی از کمبود یا اضافه وزن مواد غذایی یا به عبارتی عدم تعادل مصرف غذایی کودکان مواجه هستند. این مشکلات بروز عوارضی در کودکان مانند کندی رشد، کم وزنی، چاقی، بیماری های دندان، کم خونی و حتی سیاست های غذایی را به دنبال داشته است. به این دلیل، آموزش و تربیت کودکان پیش از دبستان در این خصوص، ضروری است (مجیب وهمکاران، ۱۳۹۵ ص ۲۰۸). اهداف خاص مربوط به ارتقای سطح بهداشت وسلامت کودکان در مقاله حاضر عبارتند از:
• آشنایی با اعضای بدن و روشهای مربوط به بهداشت بدن (استحمام، مسواک زدن، کوتاه نگه داشتن ناخن و…).
• آشنایی و استفاده از رژیم غذایی سالم و مفید
• رعایت بهداشت در تمام حوزه های زندگی(پوشاک، غذا خوردن، مکان های عمومی و …)
• آشنایی با حوادث طبیعی و غیر مترقبه و نحوه صحیح مقابله با آنها
• رعایت نکات ایمنی هنگام فعالیت و بازی

هدف هشتم در دوره پیش از دبستان : تقویت رشد زبانی و زبان‌آموزی

رشد زبانی شامل درک و ارتباط برقرار کردن از طریق کلمات، هم گفتاری و هم نوشتاری است. کودکان با این ظرفیت متولد می شوند که بتوانند به صورت کلامی یا غیرکلامی یا یکدیگر ارتباط برقرار کنند. هنگامی که انان وارد پیش از دبستان می شوند اینکه توانایی دارند تا افکرا و احساسات خود را با صحبت کردن در میان بگذارند، اهمیت دیگری پیدا می کند (داچ، ۲۰۱۰ ص ۲۶). زبان آموزی یکی از مهمترین زمینه های یادگیری در اموزش کودکان خردسال است و هرچند در یادگیری رسمی بیش تر به خواندن توجه می شود، اما سایر جنبه های زبان آموزی مثل گوش دادن و صحبت کردن نیز به همان نسبت اهمیت دارد و پایه های خواندن را پی ریزی می کند (مجیب و همکاران، ۱۳۹۵ ص ۸۶). زبان و مهارت های سوادآموزی پا به پای هم پیش می روند. گوش کردن، صحبت کردن، خواندن و نوشتن در کودکان به شکلی وابسته به یکدیگر رشد می کنند (داچ، ۲۰۱۰ ص ۲۶).از طرفی، مطالعات انجام شده در داخل کشور نشان می دهد که کودکان مناطق دو زبانه در دو ماه مهر و آبان، مشکلات درکی شنیداری بیش تری دارند در خواندن و نوشتن در پایه اول ابتدایی نسبت به کودکان تک زبانه (فارسی) مشکلات بیشتری دارند. اهمیت دوره پیش از دبستان از آنجا ناشی می شود که مطالعات انجام شده حاکی از آن است کودکانی که فرصت گذراندن دوره های پیش از دبستان را داشته اند توانایی یادگیری دانش زبان فارسی آنان به مراتب بیشتر از کودکانی بود که چنین فرصتی را در اختیار نداشته اند (عصاره، ۱۳۸۷). اهداف خاص مربوط به تقویت رشد زبان و زبان آموزی کودکان در مقاله حاضر عبارتند از:
• رشد و پرورش مهارتهای گوش دادن (دقت در گوش دادن، درک پیام های کلامی و غیر کلامی، دریافت هسته ی معنایی پیام، ارتباط میان بخش های یک پیام)
• رشد و پرورش مهارتهای سخن گفتن (به کارگیری مناسب حرکات اعضای بدن، به کارگیری مناسب لحن وآهنگ صدا در موقعیت های مختلف سخن گفتن، سخن گفتن در برابر جمع )
• رشد و پرورش مهارت های اولیه خواندن (درک پیام تصاویر، ارتباط بین بخش های مختلف تصاویر، ارتبا دادن نماد تصویری با نماد نوشتاری
• پرورش مهارت های اولیه نوشتن (صحیح به دست گرفت مداد، دورکشی نوشتاری، وصل کردن خط چین ها و نقطه ها)
• کسب توانش نسبی زبانی و ارتباطی کودکان مناطق دو زبانه
• ارتقای نگرش مثبت به زبان فارسی در کودکان مناطق دو زبانه

هدف نهم در دوره پیش از دبستان : آشنایی با محیط زیست و علاقه و انس با طبیعت و حفظ آن

آموزش محیط زیست بنیادی ترین شیوه در حفاظت از محیط زیست بوده که به کودکان و نیز بزرگسالان، بهترین شیوه ارائه مطالب و نحوه فعالیت ها و اجرای ساختاری در زمینه ارتقای آگاهی محیط زیستی را می آموزد تا از این طریق هر فرد جامعه، خود را از طریق احترام گذاشتن به طبیعت، مسئول در حفظ  حمایت از محیط زیست بداند (انجمن محیط زیست آمریکای شمالی، ۲۰۱۱). گرایشهای محیط زیستی که در دوران کودک شکل می گیرد، مادام العمر و تغییر ناپذیرند (نیکولاوا، ۲۰۰۸). لذا اگر ما خواهان آن هستیم که بزرگسالان در نسل های بعدی، به زمین احترام بگذارند، مهم است که امروزه در برنامه درسی دوران اولیه کودکی آنان، آموزش محیط زیست و رابطه متقابل بین فعالیت های انسانی و محیط زیست را قرار دهیم (کلایتون و مایرز، ۲۰۱۱). اهداف خاص مربوط به آشنایی با محیط زیست و علاقه و انس با طبیعت و حفظ آن در مقاله تربیتی حاضر عبارتند از:
• تقویت روحیه مثبت و علاقه کودک نسبت به طبیعت و محیط‌زیست
• آشنایی با نقش و اهمیت محیط زیست در زندگی انسان
• آشنایی با مفاهیم اساسی مربوط به موجودات زنده و محیط زیست
• نشان دادن احترام و احساس مسئولیت نسبت به محیط زیست
• آشنایی با مفهوم بازیافت و اهمیت آن
• استفاده صحیح از منابع (آب، برق، گاز و …).

هدف دهم در دوره پیش از دبستان : تربیت جنسی کودکان

تربیت جنسی بدین معناست که فرد در دوره های رشد کودک، نوجوانی و جوانی به گونه ای پرورده شود و آموزش ببیند که با جنسیت خود آشنا گردد و ان را بپذیرد؛ قدردان وجود خویش باشد و به آن افتخار کند؛ نقش مذکر یا مونث بودن از لحاظ اجتماعی را یاد بگیرد؛ احکام و آداب دینی در ارتباط با مسائل جنسی مربوط به خود وروابط با همجنس و جنس مخالف را فرا گیرد؛ آمادگی روانی برای ازدواج و تشکیل خانواده را پیدا کند؛ با مسائل مربوط به زندگی خانوادگی و روابط با همسر آشنا گردد و در سایه آن، به آرامش برسد به گونه ای که عواطف و فعالیت های جنسی خویش را در جهت قرب الهی و جلب خشنودی خداوند به کار گیرد (فقیهی، ۱۳۸۷). در تربیت جنسی کودکان ضرورت های متعددی را می توان مطرح کرد از جمله آشنا کردن کودکان با وظایف خود در زمینه جنسی که بخشی از حق تربیت آنه به حساب می آید؛ دور داشتن آنها از عوارض جهل و غفلت و مسامحه که عوارض ناشی از آن را در جوامع کم و بیش می بینیم؛ مبارزه با اندیشه های پلیدی غریزه و طغیان و عصیان آن (سعادت فرد و همکاران، ۱۳۹۴). پژوهش های انجام شده در ارتباط با سن مناسب برای تربیت جنسی، دوره پیش از دبستان و حتی قبل از آن را پیشنهاد می دهند (بروسکلی و ساپونتزیز، ۲۰۱۷).

آنچه از سخنان اهل بیت به دست می آید آن است که این گونه­ی تربیتی همچون گونه های دیگر تربیتی در اسلام بسیار مورد توجه است؛ به گونه ای که عدم توجه به آن آسیب های رفتاری را برای کودک به همراه خواهد داشت. این آسیب ها دوران های دیگر زندگی انسان همچون نوجوانی و جوانی را نیز در بر می گیرد (افشاری، ۱۳۹۵). اسلام به رفتار جنسی توجه کرده است و گواه آن، نصوص صریح دینی درباره تعدیل رفتار جنسی و اصول و قواعد آن است. البته اسلام به پاسداشت اخلاق و حیاء و ارزش های آن اهمیت می دهد، ولی به معنای بی توجهی اسلام به رفتار و تربیت جنسی نیست (رفیعی، ۱۳۹۳). کندوکاو در ویژگی های تربیت جنسی در اسلام، جزیی از کل نظام تربیتی اسلام است. در اصل آنچه درباره نظام تربیتی اسلام صدق می کند، درباره تربیت جنسی نیز صادق است. اهداف خاص مربوط به تربیت جنسی کودکان در نوشتار حاضر عبارتند از:
• آشنایی کودکان با اعضای بدن از جمله اعضای تناسلی
• آشنایی و درک کودکان از فضای خصوصی (مانند هنگام رفتن به توالت یا تعویض لباس)
• رعایت مسائل بهداشت جنسی توسط کودک
• پرورش هویت جنسی کودکان متناسب با سن
• افزایش عزت نفس کودکان نسبت به هویت جنسی خود
• ایجاد و پرورش عادات مطلوب جنسی و پیشگیری از عادات نامطلوب جنسی در کودکان
• پرورش شهامت و عزت نفس کودکان در بیان سوالات جنسی خود از فرد بزرگسال قابل اعتماد

هدف یازدهم در دوره پیش دبستان: تربیت فناورانه کودکان: 

تا اواسط قرن بیستم، برای اینکه کودکان عضو مفید در جامعه باشند، می بایست دانش ریاضی و ارتباطی آنها را پرورش داد. در نیمه دوم قرن بیستم، برای اینکه شخصی عضو مفیدی از جامعه باشد، علاوه بر ریاضی و ارتباطات، آگاهی از فناوری نیز برای او ضروری شد. از نظر فناوری، سواد مناسب شامل یادگیری یک زبان، تکنیک و مهارت ها است. این یادگیری از دوران اولیه کودکی آغاز می شود (دیور و فالکنر، ۱۳۹۲، ص ۳۸۳۷۴). فناوری عبارت است از مطالعه ابزارها، ماشین ها، وسائل و روش ها و منابع قدرت که انجام کار را ساده تر و مسائل را حل می کنند (داچ، ۲۰۱۰ ص ۱۷۶). تجارب رایانه ای محدود و نظارت شده برای رشد و تحول کودکان سودمند است. برای مثال زمانی که کودکان ضمن کار با رایانه به تعمال با دیگران می پردازند، رشد اجتماعی و هیجانی بروز می دهند. رایانه از تعامل میان کودکان دارای ناتوانی و کودکان عادی حمایت می کند و از نظر شناختی کار با رایانه در کودکان پیش از دبستانی منجر به رشد مهارت های اولیه سوادآموزی و بازی مشارکتی در آنها می شود (کلمنت و ساراما، ۲۰۱۳). اهداف خاص مربوط به تربیت فناورانه کودکان در نوشتار حاضر عبارتند از:
• آگاهی و شناخت فناوری های مدرن
• آگاهی از نقش و جایگاه فناوری ها در زندگی انسان
• ایحاد علاقه و نگرش مثبت نسبت به فناوری های مدرن
• پرورش مهارتهای پایه کودکان در استفاده از فناوری ها
• استفاده ایمن، مسئولانه و صحیح از فناوری ها

منبع: قاسم تبار، سید نبی الله. (۱۳۹۵). طراحی و اعتبارسنجی الگوی برنامه درسی موسیقی دوره پیش دبستان ایران. رساله دکتری، منتشر نشده، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی

مقالات پیشنهادی:

تاریخچه و مهمترین تحولات آموزش پیش از دبستان در غرب
• آموزش و پرورش پیش از دبستان در ایران: از گذشته تا امروز
• نظریه سلسله مراتب نیازهای مازلو و کاربرد آن در برنامه درسی اوان کودکی
• نظریه رشد و تحول شناختی پیاژه و کاربرد آن در برنامه درسی پیش از دبستان
• رویکرد آموزشی خواهران مک میلان در آموزش به کودکان
• دیدگاه فرهنگی-تاریخی ویگوتسکی در حوزه تربیت اوان کودکی (پیش از دبستان)
 روش آموزشی والدورف در تربیت اوان کودکی: تاریخچه، مبانی و اصول

•  ماهیت و مفهوم چارچوب برنامه درسی پیش از دبستان (اوان کودکی)
•  رویکرد بانک استریت در تربیت اوان کودکی: آشنای با دیدگاه لوسی اسپراگ میچل
•  الگوی مونته سوری در آموزش
•  الگوی های اسکوپ
•  برنامه درسی خلاق در پیش دبستان:تاریخچه، مبانی نظری و ویژگیها
•  روش مناسب به لحاظ تحولی (DAP) در آموزش به کودکان
• رویکردهای برنامه درسی در پیش دبستان: شش رویکرد مهم

[۱] . objectives
[۲] . Broad goals
[۳] . educational objective
[۴] . pre specification
[۵] dispositions
[۶] open-mindedness
[۷] good thinkers

نظرات

  • کمالی
    پاسخ

    بسیار عالیست .فقط لطف میکنید بگویید چگونه میتوانم به منابع این مقاله دسترسی داشته باشم؟

    • دکتر سید نبی الله قاسم تبار متخصص آموزش به کودکان

      سلام. تشکر

      برای حفظ مالکیت فکری مقاله، امکان ارائه منابع درون متنی این مقاله وجود ندارد. شما می توانید به منبعی که این مقاله از آن اقتباس شده است، استناد کنید. این منبع در اخر همین مقاله ذکر شده است. موفق باشید